Futbolun Hakem Düzeninde Sarsıcı Atama İddiaları

Türk futbolunda tartışma, bir maç kararının çok ötesine taşındı. Soruşturma dosyasına girdiği belirtilen mesajlaşmalar, hakem, VAR ve AVAR görevlendirmelerinin hangi ölçütlerle yapıldığına dair ciddi soru işaretleri oluşturdu.

Dosyaya Giren Mesajların Yarattığı Tartışma

Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu ile aktif hakem Yasin Kol arasındaki yazışmalarda, bir karşılaşmanın hakem ekibi üzerine karşılıklı değerlendirmeler yapıldığı öne sürülüyor. Kol’un içinde kendi adının da bulunduğu bir listeyi başkana göndererek seçimi onun takdirine bıraktığı, sonrasında farklı isimlerin ele alındığı aktarılıyor.

Mesajların en çok konuşulan bölümü ise VAR ve AVAR görevlendirmeleriyle ilgili. Gündoğdu’nun Özgür Yankaya’nın yanında görev yapacak AVAR’ı sorduğu, Kol’un da Atilla’nın uygun olacağını belirttiği iddia ediliyor. Ardından ilgili görevlendirmenin bu öneri doğrultusunda şekillendiği ileri sürülüyor.

Normal sistemde atamalar; hakem performansı, gözlemci raporları ve önceden belirlenmiş teknik ölçütler üzerinden yapılmalı. Aktif bir hakemin, görev alacağı veya yakın çevresindeki bir maçın ekibi hakkında kurul başkanıyla görüşmesi iddiası ise bu tarafsızlık ilkesini doğrudan tartışmaya açıyor.

İddialar Kesinleşmeden Önce Bilinmesi Gerekenler

Yazışmaların soruşturma dosyasında yer alması, iddiaların kamuoyunda büyük yankı bulmasına neden oldu. Ancak Yasin Kol’un suçlamaları kabul etmediği ve yargı sürecinin henüz tamamlanmadığı belirtiliyor. Bu nedenle kesin hüküm kurulmadan önce tüm delillerin ve tarafların savunmalarının değerlendirilmesi gerekiyor.

Buna rağmen futbol kamuoyundaki tepkinin nedeni anlaşılır. Taraftarlar yıllardır hakem kararlarının arkasında farklı ilişkiler bulunduğundan kuşkulanıyor. Resmî bir soruşturmanın parçası olduğu belirtilen mesaj kayıtları, bu şüpheleri güçlendiren bir görüntü ortaya çıkarıyor.

• Hakem ve video yardımcı hakem atamalarında açık ölçütler ilan edilmeli.
• Görevlendirme sürecinde kişisel tercih iddialarını önleyecek denetim kurulmalı.
• VAR kayıtları, gerekli gizlilik süresi tamamlandıktan sonra kamuoyuna açıklanmalı.
• Hakem kurulunun federasyon yönetiminden bağımsız karar verebilmesi sağlanmalı.

Kulüplerin Baskısı ve Federasyonun Sınavı

Krizin büyümesinde federasyonun açıklama biçimi de etkili oldu. Yeni Merkez Hakem Kurulunun oluşturulması için çalışmalar yürütüldüğü ve geçici bir yapı kurulduğu duyurulsa da kamuoyunun beklentisi daha kapsamlı ve açık bir izah yönünde.

Riva’da yapılması planlanan toplantının ertelenmesi de eleştirileri artırdı. Federasyon Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu, Türk futbolunda biriken sorunların tamamının mevcut yönetime yüklenemeyeceğini savunarak istifa etmeyeceğini açıkladı. Ancak yönetimin tartışmalı MHK yapısının göreve getirilmesindeki rolü, sorumluluk tartışmasının merkezinde duruyor.

Kulüpler Birliği ve çeşitli kulüp yöneticileri, hakemlik sisteminin yeniden ele alınmasını istiyor. Özellikle alt liglerde olağanüstü seçim çağrılarına destek veren yöneticilerin bulunduğu aktarılırken, artan baskı federasyonun karar alanını daraltıyor.

Güvenin Yeniden Kurulması İçin Yol Haritası

Bu süreçte en ağır bedeli, görevini kurallara uygun biçimde yapan hakemler ödüyor. Birkaç kişi hakkındaki iddialar, bütün hakem camiasının zan altında kalmasına yol açıyor ve sahadaki görevlilerin zaten zor olan çalışma koşullarını daha da ağırlaştırıyor.

Çözüm, yalnızca mevcut isimleri değiştirmekten geçmiyor. Atama sistemi denetlenebilir hale getirilmeli, kararların hangi kriterlerle alındığı düzenli biçimde açıklanmalı ve kurul üyeleri siyasi ya da kulüpsel baskılardan korunmalı. Aksi halde bugün gündemde olan isimler değişse bile aynı güvensizlik farklı kişiler üzerinden yeniden ortaya çıkacaktır.

Türk futbolunun ihtiyacı yeni bir tartışma değil, güvenilir bir denetim düzenidir. Soruşturmanın sonucundan bağımsız olarak, hakem atamalarının şeffaflığı konusunda kalıcı reform yapılmadığı sürece bu kriz sahalardan tribünlere kadar büyümeyi sürdürecektir.